Katarzyna Grochola ur. 1957
Warszawska Kolej Dojazdowa (WDK)

GROCHOLAPojechałam do Uli. Trzydzieści kilometrów od miasta. […] Co prawda jest WKD. Taki trzywagonikowy tramwaj. Owszem, wygodny i sympatyczny. Jechałam i jechałam – z godzinę. W życiu tym nie będę jeździć.

Nigdy w życiu!, 2001

Powieść Nigdy w życiu!, reklamowana jako „polska Bridget Jones”, wydana została w 2001 roku i od razu stała się przebojem literatury „dla kobiet”. Na jej podstawie niemal w czasie, kiedy książka wchodziła do księgarń (premiera 13 lutego 2004), powstał film w reżyserii Ryszarda Zatorskiego, z Danutą Stenką, Joanną Brodzik, Janem Fryczem i Arturem Żmijewskim w rolach głównych. Zarówno książka, jak i film zyskały sobie dużą przychylność jednej części odbiorców i wywołały zdecydowany sprzeciw drugiej. Jak czytamy w notce internetowej: „powieść Nigdy w życiu! spotkała się z bardzo chłodnym przyjęciem krytyki literackiej. Autorce zarzucano schlebianie niskim gustom oraz kopiowanie zachodnich wzorców, jednak sukces komercyjny tej książki (a także kolejnych) pokazał, jak wielkie jest w Polsce zapotrzebowanie na dobrą, atrakcyjną literaturę popularną.” Powieść jest pierwszą częścią cyklu Żaby i anioły (tom drugi to Serce na temblaku z 2002 roku, tom trzeci – Ja wam pokażę z roku 2004). Ponadto Grochola ma w swoim dorobku m.in. powieść Ugryźć dżdżownicę (1997), scenariusz serialu M jak miłość, tomy opowiadań Podanie o miłość (2001) i Upoważnienie do szczęścia (2003), sztuki teatralne i telewizyjne Pozwól mi odejść i Kot mi schudł oraz ostatnią książkę Osobowość ćmy (2005).

Bohaterka powieści – Judyta – to trzydziestosiedmioletnia kobieta samotnie wychowująca nastoletnią córkę, która – choć na łamach gazety udziela porad zagubionym czytelnikom – sama nie do końca radzi sobie ze swoim życiem. Porzucona przez męża, postanawia już „nigdy w życiu” nie związać się z żadnym mężczyzną. Podejmuje także decyzję o budowie domu i odbudowie swojego zdrowia psychicznego, dzięki czemu zaczyna nagle odnosić sukcesy zawodowe i towarzyskie, a w końcu… zakochuje się. Jest to w pewnym stopniu współczesna wersja Kopciuszka, który jednak nie potrzebuje pomocy Wróżki, sam bowiem potrafi doskonale zadbać o swoje powodzenie.

Cytowany fragment pochodzi z rozdziału Nie lubię wsi i ilustruje pierwszą wycieczkę Judyty za miasto. Choć bohaterka zdecydowanie deklaruje swoją niechęć do prowincji, sama w końcu decyduje się na ucieczkę z Warszawy. W pewnym momencie Judyta stwierdza – trochę z przekąsem: „Uwielbiam WKD. Po prostu uczy mnie życia jak nic na świecie”. Można jednak przypuszczać, że tak jak „Judyta to idealny wzór roli kobiecej dla współczesnej kobiety” (Kazimiera Szczuka), tak Warszawa jest takim też typowym dla niej miejscem zamieszkania. Sama autorka pisała: „Myślę, ze wszystkie jesteśmy podobne. W każdej z nas tkwią różne tęsknoty, do których niechętnie się przyznajemy. Również za wielką romantyczną miłością i księciem na białym koniu. Otóż ja jestem za tą tęsknotą.” (z noty na okładce).

Kazimiera Szczuka stwierdziła że „powieść jest naiwnym, krajowym połączeniem radykalnego feminizmu drugiej fali z romansem Harlequina”.
Książka Grocholi rozpatrywana była także w kontekście literatury kobiecej i feminizmu, dlatego często pojawiały się rozważania, takie jak np. Aleksandry Balut: „A ja jestem ciekawa, co na to wszystko feministki”.

Warszawska Kolej Dojazdowa (WDK)  – pierwsze kolejki dojazdowe (najczęściej wąskotorowe) zbudowano w Warszawie i jej najbliższych okolicach w wieku XIX. 11 listopada 1927 r. uruchomiono tzw. EKD (Elektryczną Kolej Dojazdową). W 1951 EKD upaństwowiono i zmieniono nazwę na WKD. „Dzięki szczególnej atmosferze wytworzonej przez personel, kolejka EKD zawsze przyciągała nie tylko pasażerów, ale pobudzała również wyobraźnię artystów. Świadectwem tego jest wiersz Piosenka o dworcu EKD Konstantego Ildefonsa Gałczyńskiego i kilka powojennych filmów oraz działalność Klubu Miłośników EKD.”  (ze strony internetowej WKD)

Paulina Kierzek

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *